صدای دادن زانو یا تق تق کردن زانو اغلب در ناحیه زیر کشکک فرد است که می تواند نشان از ساییدگی یا آرتروز باشد که البته می بایست توسط پزشک تشخیص داده شود زیرا این صدا می تواند به صورت طبیعی نیز ایجاد شود که در ادامه به بررسی آن می پردازیم .

علل صدا دادن یا تق تق کردن زانو

در صورتی که صدا دادن زانو همراه با درد و وسختی در حرکت زانو باشد علامتی جدی است و باید حتما به پزشک متخصص مراجعه نمود. در اینجا پزشک تشخیص می دهد که آیا به مفصل زانو آییب جدی وارد آمده است یا خیر . فیزیوتراپیست متخصص با انجام معایناتی می تواند دلیل صدا دادن زانو را تشخیص دهد و روش درمانی مناسب را برای فرد تجویز کند.
زمانی که شنیدن صدا از مفصل زانو با علائم دیگری مانند درد یا تورم همراه نباشد، جای نگرانی ندارد. در بسیاری از موارد صدای تق تق به علت وجود حباب های هوا  است که در مفصل زانو گیر افتاده اند ، و می تواند نشان دهنده این موضوع باشد که مفصل زانو ( به علت ایجاد فشار زیاد درون مفصل یا وجود سایش) خودش در حال برطرف کردن این موضوع است. این پدیده دقیقا مانند زمانی است که شما قولنچ مفاصل انگشت دست خود و کمر خود را می شکنید.

در صورتی که زانوی شما بدون احساس درد صدا می دهد ، زانوی شما به احتمال زیاد سالم است. اما در صورتی که صدا دادن زانو همراه با علائم دیگری مانند درد یا تورم باشد، لازم است فورا به پزشک مراجعه نمایید.

آیا صدا دادن زانو نشانه ای از بیماری است؟

متخصصان در این باره بر این باور هستند که :

اگر صدای زانو همراه با احساس درد باشد بیماری است و در صورتی که بدون درد باشد، بیماری نبوده و نیاز به درمان ندارد.

در برخی از موارد، صدای زانو به علت لغزیدن تاندون ها و عضلات اطراف زانو بر روی استخوان است، که با خم و راست شدن زانو و جابجا شدن رابط (عضله) صدا ایجاد می شود.

در صورتی که زانوی شما بدون این که احساس دردی داشته باشید صدا می دهد ، به احتمال زیاد سالم است. اما در صورتی که صدا دادن زانو همراه با علائم دیگری مانند درد یا ورم یا بی حسی در اطراف ناحیه زانو باشد، لازم است فورا به پزشک مراجعه نمایید.

از علل دیگر صدا دادن زانو فرد، ضعیف شدن غضروف مابین استخوان ها است. این غضروف ها حرکت عضلات را راحت تر می کند و مانع از سایش دو سر مفصل بر روی هم می شوند. اگر به هر دلیلی غضروف ضعیف شود، استخوان ها سایش پیدا کرده و صدا در زانو تولید می شود.

یک مایع مفصلی برای نرم کردن مفصل زانو ، به علت  حرکت و تغذیه مفصل در میان مفاصل وجود دارد، چنانچه به هر دلیلی این مایع کم یا زیاد شود، سبب ایجاد صدا هنگام خم و راست کردن زانو می شود.

صدا دادن زانو
صدا دادن زانو


علل زانودرد

سه گروه زانودرد شایع وجود دارد:

  • گروهی از زانو دردها که معمولا در سنین بزرگسالی و میانسالی بروز می کنند و ناشی از تخریب سطح مفصلی (آرتروز) هستند.
  • دومین گروه، زانو دردهایی که بر اثر ابتلا به نوعی بیماری ایجاد می شوند و می توانند در سنین مختلف ایجاد شوند.
  • نهایتا زانو دردهایی که به مفصل کشککی رانی یا مشکلات استخوان کشکک مربوط می شوند. متاسفانه این گروه از دردهای زانو حتی در سنین جوانی هم بروز می کند.

علل اصلی زانو درد:

  • تغذیه نامناسب
  • اضافه وزن
  • اضافه وزن
  • فعالیت کم بدنی
  • آسیب دیدگی های ورزشی

استفاده از توالت ایرانی هم باعث می شود زانو خم شود و فشار زیادی را متقبل گردد. نکته دیگر طرز نشستن افراد است. دو زانو نشستن بدترین حالت ممکن برای زانودرد است.

پیشگیری و درمان زانودرد

افراد دجار زانو درد می بایست روزی حداقل ۳۰ دقیقه پیاده روی بر روی سطح صاف و نه شیب دار داشته باشند. بی حرکت کردن کامل زانو در بلند مدت موجب اثرات ناگوار می شود زیرا موجب تضعیف عضلات ناحیه می گردد و این امر خود به خود صدمات را تشدید می کند.

 افراد باید توجه کنند هرگز در سطح شیب دار پیاده روی نکنند، چرا که ضررش بیشتر از نفعش است.  نکته دیگری که در اینجا توصیه می شود این است که از مصرف میوه ، سبزیجات و لبنیات تازه غافل نشوید. لذا تغذیه مناسب بهترین روش پیشگیری از بوجود آمدن این عارضه است.

درمان زانو درد

سه نوع درمان برای این مشکل وجود دارد : مصرف داروهای مسکن که به نوعی درمان محسوب نمی شوند و فقط درد را پنهان می کند.  درمان دیگر چراحی و درمان دیگر تزریق پلاکت و سلول های بنیادی است که همگی به عنوان راهکارهای نهایی می بایست مورد استفاده قرار گیرند.

ورزش و فیزیوتراپی می تواند بهترین راهکار مشکلات زانو باشد.

اما اینکه چه ورزش هایی برای زانوهای خراب مفید است، مسئله مهمی است که باید با مشورت پزشک متخصص و فیزیوتراپیست  صورت گیرد.  شنا کردن اولین گزینه متخصصان در درمان زانو درد است. توصیه می شود به مدت ۱۵ دقیقه در مسیر عرض استخر راه بروند. پیاده روی روی سطح صاف و بدون شیب ، دومین گزینه در درمان زانو درد با ورزش است.

دوچرخه سواری نیز برروی زانوها فشار زیادی وارد نمی کند.به شرطی که تحت نظر فرد متخصص صورت پذیرد در اینجا نیز دوچرخه سواری بر روی سطح صاف گزینه مناسبی می تواند باشد. .انجام فیزیوتراپی و استفاده از زانوبند طبی نه تنها به کاهش تق تق زانو کمک می کند، بلکه خطر آسیب دوباره را کاهش می دهد. به طور کلی هر گونه فعالیتی که فشار کمی بر زانوها وارد کند و یا فعالیت هایی که در آن شما مجبور نیستید به سرعت تغییر جهت بدهید، برای زانوها مشکل ساز نیستند.

تق تق کردن زانو

استراحت زانو  برای درمان صدا دادن زانو

در صورتی که علت صدا دادن زانو، وارد شدن آسیب به زانو باشد ، لازم است در ابتدا به زانوی خود استراحت بدهید. اما نه استراحت مطلق که موجب ضعیف شدن عضلات درگیر شود.  از داروهای ضد التهاب و مسکن نیز برای کنترل علائم تا زمان بهبودی استفاده می شود.

در صورتی که پزشک تشخیص بدهد که رباط یا منیسک زانوی شما پاره شده است، برای درمان نیاز به انجام عمل جراحی می باشد.  بعد از انجام عمل جراحی ممکن است باز هم صدا دادن زانو ادامه پیدا کند، اما صدا دادن بدون احساس درد خواهد بود و احتمالا به علت اتروفی (تحلیل) عضلات در دوران بهبودی پس از عمل است. انجام فیزیوتراپی و استفاده از زانوبند طبی نه تنها به کاهش صدا دادن و تق تق زانو کمک می کند، بلکه خطر آسیب دوباره به آن را کاهش خواهد داد.

در صورتی که علت صدا دادن زانو بیماری های مزمنی مانند کندرومالاسی (نرمی غضروف کشکک زانو) یا آرتروز زانو باشد، پزشک به شما توصیه خواهد کرد که تا زمان بهبود درد زانو استراحت کنید. بعد از آن برای افزایش قدرت عضلات، مراجعه به فیزیوتراپی تجویز می شود. استفاده از زانو بند های مخصوص کشکک زانو نیز می تواند در این موارد به کاهش صدا دادن و درد زانو کمک کند. 

به یاد داشته باشید در صورتی که صدا دادن زانو با درد همراه باشد، نیاز به درمان دارد و حتما باید برای تشخیص علت آن به پزشک متخصص مراجعه کنید تا وی برنامه درمانی مناسبی را برای شما تجویز کند.



به منظور پیشگیری از صدا دادن زانو یا همان تق تق کردن زانو ، حتما می بایست فشار از روی زانو برداشته شود. کاهش وزن می تواند ۵۰ درصد از مشکلات شما را برطرف سازد. همچنین رعایت بهداشت زانو مانند عدم نشستن به حالت چهار زانو و یا دو زانو بسیار در روند بهبودی و پیشگیری کمک خواهد کرد.

در حالت های پیشرفته داروهای مسکن، داروهای ضد التهابی و داروهای غضروف ساز مفصل تجویز خواهد شد. همچنین بیمار باید از انجام حرکاتی که بیماری او را تشدید می کند خودداری کند. پیاده روی در زمین های صاف، بدون مانع، مستقیم و نرم دویدن بسیار موثر است.