فیزیوتراپی پا چیست ؟

پای انسان دارای ۲۸ استخوان و ۲۵ مفصل است. پا دارای ۳ بخش خلفی ، میانی و قدامی است. در کل فیزیوتراپی پا دارای دو ویژگی مهم میباشد. اولین ویژگی پا  ثبات است.

ویژگی اول پا ثبات است : این عضو ار بدن انسان سطح اتکای مستحکمی برای وی ایجاد می کند تا در حالات متفاوت بدنی، نیاز به فعالیت عضلانی و مصرف انرژی بیش از حد نباشد. ویژگی دوم پا حرکت است: پای انسان در حالات مختلف حرکتی مانند اهرمی برای انتقال وزن بدن و تکمیل فرایند حرکت عمل می کند.

حال با توجه به این دو ویژگی مهم ، این مجموعه ، برای تکمیل عملکرد فرد حیاتی می باشد و آسیب در آن میتواند عملکرد فرد را مختل نماید. آسیب های وارده به به پا می تواند متفاوت باشد و طیف وسیعی مانند پیچ خوردگی مچ ، زیاد یا کم شدن قوس کف پایی ، خارپاشنه ، انگشت چکشی ، شیناسپلینت ، تاندونیت آشیل ، التهاب فاشیایپلنتار و … را در بر بگیرد. در نتیجه فیزیوتراپی از اهمیت شایان توجهی برای کاهش صدمات و عملکرد این عضو برخوردار می باشد.

ورزش فیزیوتراپی پا چگونه است ؟

تمرین درمانی برای این ناحیه شامل دو قسمت تمرینات روی تخت و لوکالو، تمرینات فانکشنال و تمرین راه رفتن می باشد. تمرینات اولیه در جهت کاهش التهاب ناحیه صدمه دیده  و کشش عضلات اطراف می باشد و نیز تمریناتی در جهت افزایش ثبات و تقویت مفاصل و نیز فیزیوتراپی پا در قسمت های بالاتر مانند زانو ، لگن و ناحیه ستون فقرات می باشد. پس از گذز از مرحله اولیه یا اولین مراحل فیزیوتراپی ، تمرینات ایزومتریک و ایزوتونیک که عضلات مرتبط را در طول های بلند و کوتاه تقویت میکند ، گسترش می یابد.

فیزیوتراپی پا

تمرینات ایزومتریک چیست؟

تمرینات ایزومتریک به تمریناتی گفته می شود که عضو ثابت و بدون جابجایی باقی می ماند.

تمرینات ایزوتونیک چیست؟

در تمرینات ایزوتونیک عضلات در طول های بلند و کوتاه تقویت می شوند.

در تمرینات ایزوتونیک عضلات در طول های بلند و کوتاه تقویت می شوند.

تمرینات فانکشنال چیست؟

هدف از تمرینات فانکشنال ، بالابردن توانایی فرد برای بازگشت به زندگی و فعالیت روزانه قبل از آسیب است.

 این تمرینات شامل تمرینات برای بالا بردن تعادل و حس عمقی با استفاده از تمریناتی همچون تخته تعادل ، ترامپولین و تراباند میباشد.

نحوه و روشهای فیزیوتراپی پا چگونه است؟

پا دارای ۳۰ مفصل است که می توان بر روی تمامی آنها فیزیوتراپی انجام داد. عملکرد دقیق و هماهنگ این مفاصل در کنار هم و به کمک عضلات این عضو که حرکت و ثبات را در این ناحیه ایجاد می کنند موجب می شود تا ما بتوانیم راه برویم، بدویم، بپریمو درگر حرکات روزانه خود را به اجام برسانیم.   پای انسان ممکن است در اثر فعالیت های تکراری و بیش از حد و یا ضربه مستقیم دچار آسیب و در نتیجه ملتهب و دردناک شود که در نتیجه نیاز به فیزیوتراپی پا پیدا می کند.

پا در صورت آسیب علائمی همچون درد ، التهاب و تورم ، ضعف عضلات ، سفتی حرکت و کاهش دامنه حرکتی را از خود بروز می دهد. در این حالت درمان بیمار شامل روش های مناسب برای کاهش درد و التهاب می شود این روش ها طیف وسیعی مانند الکتروتراپی یا مگنت تراپی را نیز می توانند شامل شوند.   افزایش قدرت با کمک تمرینات ورزشی مناسب ، افزایش دامنه حرکتی با استفاده از تکنیک های دستی ، بهبود حس عمقی و بازآموزی الگوی راه رفتن نیز جز روش های درمانی دیگر فیزیوتراپی پا برای درمان عارضه های بیمار می باشند.

برنامه درمانی فیزیوتراپی فرد آسیب دیده وابسته به وضعیت بدنی وی قبل و بعد از آسیب وارده تعیین می شود.  نحوه انجام فیزیوتراپی پا با توجه به وضعیت بدنی هر فرد می تواند متفاوت باشد. درکل برنامه فیزیوتراپی ، شامل ۳ قسمت متفاوت است که شامل استفاده از دستگاهها ، درمان دستی و تمرین درمانی می شود.

فیزیوتراپی پا
فیزیوتراپی پا

دستگاه فیزیوتراپی پا

برنامه درمانی فیزیوتراپی فرد آسیب دیده وابسته به وضعیت بدنی وی قبل و بعد از آسیب وارده تعیین می شود.  نحوه انجام فیزیوتراپی پا با توجه به وضعیت بدنی هر فرد می تواند متفاوت باشد. درکل برنامه فیزیوتراپی ، شامل ۳ قسمت متفاوت است که شامل استفاده از دستگاهها ، درمان دستی و تمرین درمانی می شود.

دستگاه های فیزیوتراپی پا
دستگاه های فیزیوتراپی پا

دستگاه های فیزیوتراپی چه کار می کنند؟

دستگاه تحریک الکتریکی برای کاهش و کنترل درد و التهاب و نیز بازآموزی حرکات عضلات در عضو مورد درمان فیزیوتراپی می باشد. جریان تنس به منظور کنترل درد، جریان فارادیک به منظور کنترل اعصاب و جریان اف ای اس به منظور بازآموزی عصلانی بکار می رود.

از لیزرتراپی به منظور کاهش التهاب، کنترل درد و نیز گاهی به جهت تحریک و افزایش میزان ترمیم در عضو استفاده می شود.

 فیزیوتراپی پا توسط شاک ویو برای مشکلاتی مانند خار پاشنه ، تاندونیت های مزمن ، نقاط تریگروگرفتگی می باشد. دستگاه دیاترمی نیز می تواند گرمای عمقی ایجاد کند ، که به منظور کاهش التهاب مزمن و رفع اسپاسم عضلات ریز و عمقی در فیزیوتراپی پا مورد استفاده می باشد.

هزینه و قیمت فیزیوتراپی پا

هزینه ها و تعرفه های درمانی فیزیوتراپی هر سالانه توسط وزارت بهداشت تعیین می گردد که هزینه نهایی با توجه به تجویز پزشک معالج و فیزیوتراپیست و نیز با توجه به تعداد جلسات مورد نیاز و همچنین مقدار استفاده از دستگاه ها تعیین می گردد که فرد می تواند در صورت دارا بودن بیمه تکمیلی از آن برای دریافت هزینه های صورت گرفته خود اقدام نماید.

فیزیوتراپی پا در منزل

به جهت درمان مشکلات پای افراد، فیزیوتراپی پا در منزل نیز می تواند توسط فیزیوتراپیست صورت پذیرد، ابتدا از درمان های کاهنده ی درد و التهاب استفاده می شود که به این منظور فیزیوتراپیست از دستگاه های پروتابل و قابل حمل که شامل دستگاه های الکتروتراپی میشوند استفاده می کند.

 انواع بانداژها و نواربندی ها برای کاهش تورم ، کاهش درد و ایجاد ساپورت در اندام می تواند انجام شود. درمان های دستی با هدف برگرداندن حرکت مفصل به حالت استاندارد، اصلاح وضعیت اندام پا، کاهش بار از روی بافت و تخلیه تورم نیز انجام خواهد شد و در نهایت به بیمار آموزش هایی نیز داده خواهد شد که خود می بایست بر طبق آن آموزش ها برای بهبود عضئ آسیب دیده که در اینجا پای وی منظور است، عمل کند. از گرما و سرما ( هات پک و آیس پک ) نیز به منظور برگرداندن حس بیمار ، کاهش تورم و درد استفاده می گردد و نیز تمرینات ورزشی مناسب با آسیب دیدگی وی و نیز امکانات موجود در منزل نیز برای وی تجویز خواده شد.

حرکات فیزیوتراپی پا

حرکات غیر فعال شامل حرکاتی میشود که توسط فیزیوتراپیست به صورت غیرفعال درمفصل صورت میگیرد و خود فرد نقشی در انجام این حرکات ندارد.

حرکات غیر فعال زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که فرد بیمار دچار التهاب و یا آسیب شدیدی شده باشد که انجام حرکت منجر به حادتر شده آسیب گردد. در این مواقع حرکات غیر فعال برای جلوگیری از کم شدن دامنه حرکت مفصلی فرد انجام میپذیرد.

 حرکات فعال کمکی حرکاتی که فرد به کمک تراپیست خود در مفصل برای فیزیوتراپی پا انجام میدهد. در این مرحله فرد در حالت حاد قرار ندارد و با اطمینان بیشتری میتواند حرکت مفصل رابه صورت کمکی انجام دهد تا  ضعف عضلات وی کم  گردد.

 حرکات فعال  هنگامی که دردها کم شده باشد و بیمار تورم و التهاب خاصی در اندام نداشته باشد و راحت بتواند به صورت فعال وبدون کمک فیزیوتراپیست، حرکت مفصل را به جهت تقویت هر چه بیشتر عضلات انجام دهد.

پای پرانتزی

فیزیوتراپی پا پرانتزی

پای پرانتزی هنگامی اتفاق می افتد که دو عضله ران و ساق فرد در داخل به همدیگر نزدیک شده باشد، در این حالت فرد نیاز به فیزیوتراپی پا برای بهبود پیدا میکند. درحالت طبیعی هنگامی که فرد ایستاده است فاصله بین زانوها باید بین ۲ تا ۴ سانتی مترباشد هنگامی که این اندازه بیشتر می گردد، زانوی فرد به اصطلاح حالت پرانتزی پیدا می کند.  

علل ایجاد زانوی پرانتزی

این اختلال می تواند به علت  وزن زیاد ، زمینه ارثی ، بیماری های روماتیسمی و التهابی ، نرمی استخوان ،کوتاهی و یا سفتی عضلات و بافت نرم قسمت خارجی زانو و ضعف عضلات داخلی پا می باشد. درمان هایی که برای این اختلال وجود دارند شامل تقویت عضلات ضعیف و تمرینات کششی عضلاتی است که کوتاه شده اند. این عارضه عموما با استفاده از تکنیک های فیزیوتراپی دستی بهبود می یابد. در صورتی که این اختلال شدید باشد و با درمان فیزیوتراپی اصلاح نشود جراحی استئوتومی ( اصلاح راستای زانو ) برای بیمار انجام می شود. بعد از عمل جراحی، بیمار برای کسب دامنه حرکتی کامل زانو و قدرت طبیعی عضلات باید به فیزیوتراپی مراجعه کند.

انواع حرکات فیزیوتراپی برای پا

  • حرکات فیزیوتراپی شامل حرکات تقویتی عضلات پا 
  • تمرینات اصلاحی وضعیت قرار گرفتن اندام تحتانی و حرکات اصلاحی برای آموزش راه رفتن صحیح بعد از عارضه های مختلف اندام تحتانی می باشد.
  • تمرینات تقویتی شامل تقویت عضلات مفصل لگن ،تقویت عضلات قدام و خلف ران ،تقویت عضلات دور کننده و نزدیک کننده پا همچنین تقویت عضلات پا و عضلات کف و قدامی در فیزیوتراپی پا که مربوط به انگشتان است می باشد.
  • تمرینات اصلاحی برای قرار گرفتن اندام تحتانی در راستای طبیعی و نرمال خود یکی از مواردی است که در طول درمان باید به آن توجه شود تا هم از ایجاد ضایعه های ثانویه جلوگیری کرده و هم در راه رفتن بیمار اختلال ایجاد نکند.

فیزیوتراپی شکستگی پا

فیزیوتراپی پا  پس  از شکستگی در فاز اول برای بهبود شکستگی شامل  دوره استراحت و بی حرکتی است و با توجه به نوع و محل شکستگی مدت زمان آن متغیر می باشد. در مراحل بعدی، آموزش قرار گیری صحیح عضو، آموزش تمرینات مناسب جهت جلو گیری از اتروفی و ضعیف شدن عضلات و همچنین توجه به سایر عضو ها در مدت زمان استراحت می باشد.

استفاده از روش های ضد درد ، تحریک کننده عضلات و ضد التهاب نیز در این فاز از شکستگی بسیار مفید و کارآمد است. در فاز بعدی درمان شکستگی که با توجه به شرایط ، وزن اندازی روی عضو به مرور انجام می شود و بیمار برای بازگشت به زندگی روزمره آماده می شود. در این فاز تمرینات تقویتی با شدت بیشتری صورت گرفته ، تمرینات فانکشنال ، آموزش صحیح راه رفتن ، بدست آوردن دامنه طبیعی حرکات مفاصل مورد توجه است

ران پا

ساق پا

زانوی پا

قوزک پا

پاشنه پا

آشیل پا

انگشتان پا

سیاتیک پا

تاندون پا

پنچه پا

پاشنه پا

مچ پا